Konya’daki kliniğimizde ailelerle yaptığımız değerlendirme seanslarında en sık duyduğumuz sorulardan biri şu oluyor: “Çocuğum bazı harfleri yanlış söylüyor, biraz daha beklemeli miyim yoksa bu bir sorun mu?”

Özellikle “r”, “s”, “ş”, “k” gibi seslerde yaşanan telaffuz farklılıkları ebeveynleri haklı olarak endişelendirebiliyor. Küçük yaşlarda yapılan bazı ses hataları gelişimin doğal bir parçası olsa da, belirli bir yaştan sonra devam eden hatalar artikülasyon bozukluğu işaretidir ve okul döneminde beklenmedik zorluklara yol açabilir.

Artikülasyon Bozukluğu Nedir?

Artikülasyon bozukluğu, çocuğun konuşma seslerini (harfleri) yaşına uygun ve anlaşılır şekilde üretememesi durumudur. Çocuk;

• Bir sesi başka bir sesle değiştirebilir (“Saat” yerine “Taat”, “Köpek” yerine “Töpek” demek),

• Sesi tamamen yutabilir/eksik söyleyebilir (“Kapı” yerine “Apı” demek),

• Veya sesi olması gerekenden çok farklı bir şekilde çıkarabilir.

Peki Hangi Sesler Ne Zaman Düzelmeli? Her çocuğun gelişimi kendine özgü olsa da, konuşma seslerinin edinimi için genel bir takvim vardır. Örneğin;

2-3 Yaş: P, B, M, N, T, D, Y, K ve G sesleri

3-4 Yaş: F, V, H ve L sesleri

4-5 Yaş: Ç, C, Ş ve J sesleri

5-6 Yaş: S ve Z sesleri

6-7 Yaş: R sesi

Okul Başarısını Etkileyebilir Mi?

Kısa cevap: Evet, etkileyebilir. Konuşma becerileri ile akademik okuma-yazma becerileri birbiriyle doğrudan bağlantılıdır. Çocuklar okuma ve yazmayı öğrenirken sesleri tanımayı ve doğru eşleştirmeyi öğrenirler. Konuşurken bazı sesleri doğru üretemeyen çocuklar, yazarken de harf-ses eşleştirmelerinde (dikte çalışmalarında) güçlük yaşayabilirler.

Bunun yanında, sınıfta konuşurken anlaşılmama kaygısı yaşayan çocuklar bildikleri halde parmak kaldırmaktan çekinebilirler. Bu durum zamanla derse katılımı düşürerek akademik özgüveni zedeleyebilir.

Sosyal Yaşamda Ne Gibi Zorluklar Yaşanır?

Okul öncesi ve okul döneminde çocuklar akranlarının yorumlarına karşı oldukça hassastır. Kendi konuşmasının anlaşılamadığını ya da farklı olduğunu fark eden bir çocuk;

• İletişim kurmaktan kaçınabilir,

• Sırf yanlış söylememek için daha az kelime kullanarak kendini ifade etmeyi seçebilir,

• Arkadaşlık kurarken veya oyun başlatırken kendini geri çekebilir.

Her çocukta sosyal izolasyon görülmese de, uzun süre devam eden artikülasyon sorunları çocuğun sosyal cesaretini kırabilir.

Aileler Ne Zaman Destek Almayı Düşünmeli?

Birçok aile “Biraz daha büyüsün, harfleri kendiliğinden öğrenir” düşüncesiyle beklemeyi tercih ediyor. Ancak çocuğunuzun konuşması yaşıtlarına göre belirgin şekilde farklıysa, aile dışındaki kişiler (öğretmenler, akrabalar) onu anlamakta zorlanıyorsa ve bu durum çocuğun özgüvenini etkilemeye başladıysa, beklemek yerine erken müdahale şansını değerlendirmek gerekir.

Hangi ses hatalarının yaşa uygun olduğunu, hangilerinin dil ve konuşma terapisi gerektirdiğini belirlemek için profesyonel bir değerlendirme şarttır.

https://www.konyadilkonusmaterapistiremakpinar.com/konusma-sesi-bozuklugu/